Қоғамның дамуы үлкен жобалар мен ауқымды бастамалардан ғана тұрмайды. Күнделікті өмірдегі қарапайым әрекеттер де елді мекеннің келбетіне, қоғамдық ортаға және адамдардың өмір сапасына әсер етеді. Өз ауласының тазалығына жауапкершілікпен қарау, маңызды мәселе бойынша ұсыныс айту, қоғамдық бастамаға қолдау білдіру – азаматтық белсенділіктің нақты көріністері.
Қазақстан Конституциясы азаматтардың мемлекет пен қоғам өміріне қатысуына кең мүмкіндік береді. Азамат өз пікірін білдіріп қана қоймай, мемлекеттік органдарға өтініш жолдау, қоғамдық тыңдауларға қатысу, жергілікті мәселелерді талқылау және өз ұсыныстарын енгізу арқылы қоғамдық үдерістерге үлес қоса алады.
Азаматтық белсенділіктің маңызы әсіресе жергілікті деңгейде айқын байқалады. Себебі тұрғындар өз аумағындағы мәселелерді жақсы біледі. Қай жерде жол жөндеу қажет, қай аулаға абаттандыру керек, қандай қоғамдық кеңістікті дамыту маңызды – мұндай мәселелердің шешіміне тұрғындардың пікірі тікелей ықпал ете алады.
Сондықтан халықпен ашық диалог орнату – жергілікті басқарудың маңызды бағыттарының бірі. Тұрғындармен кездесулер, қоғамдық тыңдаулар, азаматтардың өтініштері мен ұсыныстарын қарау арқылы жергілікті мәселелерді анықтап, оларды шешу жолдарын бірлесіп қарастыруға мүмкіндік туады.
Бұл үдерісте мәслихаттардың да өзіндік орны бар. Халықтың өкілді органы ретінде мәслихаттар жергілікті қоғамның мүддесін білдіреді, аумақтарды дамытуға қатысты мәселелерді қарайды және жергілікті маңызы бар шешімдерді қабылдауға қатысады.
Азаматтық белсенділік міндетті түрде ауқымды жобадан басталмайды. Кейде бір тұрғынның ұсынысы, бір бастаманың қолдауға ие болуы немесе бір қоғамдық мәселеге бейжай қарамау – нақты өзгерістің басталуына себеп болады.
Бүгінде қоғамның дамуы мемлекет пен азамат арасындағы өзара байланыстың сапасына да тәуелді. Мемлекеттік органдар үшін тұрғындардың пікірін есту маңызды болса, азаматтар үшін өз ұсынысын білдірумен қатар, ортақ іске жауапкершілікпен қарау маңызды.
Өзгеріс әрдайым алыстан басталмайды. Ол адам өмір сүріп отырған ауладан, көшеден, ауылдан немесе қаладан басталуы мүмкін. Өз ортасына немқұрайлы қарамай, оның дамуына үлес қосқан әр азамат – қоғамның белсенді қатысушысы.
